BÀI DIỄN VĂN HAY NHẤT MỌI THỜI ĐẠI

George Graham Vest (1830 -1904) là thượng nghị sĩ của bang Missouri từ năm 1879 đến 1903. Ông được coi là một trong những nhà hùng biện và thuyết khách hàng đầu của thời đại ông. Bài bào chữa tuyệt diệu này có từ rất sớm khi ông đang thực tập về luật tại một thành phố nhỏ của Missourri. Nó được đọc trong phiên tòa xét xử vụ một người đàn ông kiện một người khác đã giết chết con chó của mình. Luật sư Vest đã không có mặt trong phần thẩm vấn nhưng khi ông xuất hiện ở cuối phiên tòa và đọc bài bào chữa này ông và thân chủ đã thắng kiện.

Đây là bản dịch của nhà văn Lý Lan.

Thưa quý ngài hội thẩm

Người bạn tốt nhất mà con người có được trên thế giới này có thể một ngày nào đó hóa thành kẻ thù và quay ra chống lại ta. Con cái mà ta nuôi dưỡng với tình yêu thương hết mực rồi cũng có thể trở thành một lũ vô ơn. Những người gần gũi thân thiết ta nhất những người ta gửi gắm hạnh phúc và danh dự có thể trở thành kẻ phản bội phụ bạc lòng tin cậy và sự trung thành. Tiền bạc mà con người có được rồi sẽ mất đi. Nó thường mất đi đúng vào lúc ta cần đến nó nhất. Tiếng tăm của con người cũng có thể tiêu tan trong phút chốc bởi một hành động khôn ba năm dại một giờ. Những kẻ phủ phục tôn vinh ta khi ta thành đạt có thể sẽ là những kẻ đầu tiên ném đá vào ta khi ta sa cơ.

Duy có một người bạn hoàn toàn không vụ lợi mà con người có được trong thế giới ích kỷ này người bạn không bao giờ bỏ rơi ta không bao giờ tỏ ra vô ơn hay tráo trở đó là con chó của ta. Con chó của ta luôn ở bên cạnh ta trong phú quý cũng như lúc bần hàn khi khoẻ mạnh lẫn lúc ốm đau. Nó ngủ trên nền đất lạnh dù gió đông cắt da cắt thịt hay bão tuyết lấp vùi chỉ miễn sao được cận kề bên chủ. Nó hôn bàn tay ta dù khi ta không còn thức ăn gì cho nó. Nó liếm vết thương của ta và những trầy xước mà ta hứng chịu khi va chạm với cuộc đời tàn bạo này. Nó canh gác giấc ngủ của ta như thể ta là một ông hoàng dù ta có là một gã ăn mày. Khi tất cả bạn bè đã bỏ ta đi thì nó vẫn ở lại. Dù ta khuynh gia bại sản thân bại danh liệt thì vẫn còn con chó trung thành với tình yêu nó dành cho ta như vầng thái dương trên bầu trời.

Nếu chẳng may mà số phận đá ta ra rìa xã hội không bạn bè vô gia cư thì con chó trung thành chỉ xin ta một ân huệ là cho nó được đồng hành được làm kẻ bảo vệ ta trước hiểm nguy giúp ta chống lại kẻ thù. Và một khi trò đời hạ màn thần chết đến rước linh hồn ta đi để lại thân xác ta trong lòng đất lạnh thì khi ấy khi tất cả thân bằng quyến thuộc đã phủi tay sau nắm đất cuối cùng và quay về để sống tiếp cuộc đời của họ thì khi ấy vẫn còn bên nấm mồ ta con chó cao thượng của ta nằm gục mõm giữa hai chân trước đôi mắt ướt buồn vẫn mở to cảnh giác trung thành và chân thực ngay cả khi ta đã chết rồi.